Çınar ilçesine 13 kilometre uzaklıktaki Demirölçek Mahallesi yakınlarında bulunan Zerzevan Kalesi’nde, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Dicle Üniversitesi, Türk Tarih Kurumu, Diyarbakır Valiliği, Türkiye İş Kurumu, Büyükşehir Belediyesi, Çınar Kaymakamlığı, Karacadağ Kalkınma Ajansı, GAP Bölge Kalkınma Yönetimi Başkanlığı ve Safir Tuz’un dayanağıyla 2014 yılında başlatılan hafriyat çalışmaları sürüyor.

UNESCO Dünya Mirası Süreksiz Listesi’ndeki Zerzevan Kalesi’nde şimdiye kadar Roma devri Mithras yer altı tapınağı, savunma kulesi, kilise, idare binası, konutlar, tahıl ve silah depoları, sığınaklar, kaya mezarları, su kanallarının yanı sıra birçok yaşamsal eser ortaya çıkarıldı.

TRT 1’de yayınlanan Pelin Çift ile Gündem Ötesi programına katılan Dicle Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Hafriyat Lideri Doç. Dr. Aytaç Coşkun, hafriyat çalışmalarında bir rozet de bulduklarını açıkladı.

Coşkun mevzuya ait, hafriyatlarda Zerzevan Kalesinin doğu surlarında 125 santimetre derinlikten çıkarılan rozetin yüzeyindeki motifin birinci kez 1782 yılında tasarlandığını söyledi.

“Bu tip rozet yada düğmelerin erken örnekleri 1850’li yıllarda ABD’de kullanılmıştır. 1902 yılından itibaren ise asıl bu rozet gibisi arma ABD ordusu tarafından da kullanılmaya başlamıştır. Buna emsal örnekler ayrıyeten 1. Dünya Savaşında kullanılmış ve genel servis ünitesine aittir.” diyen Coşkun, rozetin üzerinde Latince “E Pluribus Unum” yazısının yer aldığını aktardı.

Coşkun, şunları kaydetti:

“Bu da Amerika Birleşik Devletleri’nin birinci resmi sloganıdır. Latince (Roma İmparatorluğu’nun resmi dili) olan bu slogan çokluktan birliğe manasına gelir. Bu slogan ABD’yi oluşturan 13 koloninin birliği manasında kullanılmıştır. Kartalın sağ pençesinde zeytin kısmı, solunda 13 oktan oluşan sıkıca çekilmiş bir demet bulunmaktadır. Bu sembollerin ‘barış ve savaşın gücü’nü temsil ettiği bilinmektedir. Kartalın gagasında birinci komitenin sloganı olan ‘E Pluribus Unum’ yazılı bir parşömen görülmektedir. Kartalın göğsünde bulunan ve eyaletleri temsil eden kalkan, federal hükümet ortasındaki birliğe işaret etmektedir. Kartalın başının üzerinde 13 yıldızdan oluşan parlak grup yıldızı kullanılmıştır.”

“Zerzevan Kalesi’nde bakır-çinko alaşımı bu rozetin ortaya çıkarılması epeyce değişik ve çekici”

Coşkun, “Benzer örnekler yalnızca ABD ve İngiltere’de karşımıza çıkmaktadır. Rozet üzerinde arkeometrik P-EDXRF ve SEM-EDS ayrıntılı tahlilleri yapılmıştır. Tahliller sonrası rozetin üretiminde 15. yüzyıl sonrası bir teknoloji kullanıldığı anlaşılmıştır. Ayrıyeten arkeometrik tahliller rozetin 18. yüzyıldan itibaren yaklaşık 250-300 yıl toprak altında kaldığını göstermektedir” diye konuştu.

Coşkun, “ABD’nin 1776 yılında kurulduğu, motifin 1782 yılında tasarlandığı, en erken örneklerin ise 1850’li yıllarda görüldüğü, 1902 yılından itibaren ise asıl Zerzevan’da bulunan rozetin gibisi armanın kullanıldığı göz önünde bulundurulduğunda, rozetin Zerzevan Kalesi’nde toprak altında kaldığı müddetin, ABD’nin birinci kurulduğu vakit dilimine ya da kuruluşun çabucak öncesine denk gelmesi epeyce şaşırtıcı” sözlerini kullandı


Beğendin mi? Arkadaşlarınla paylaş!

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir