Eş liderler Mithat Sancar ve Pervin Buldan, HDP’nin tavır dokümanını açıkladılar.

Tavır evrakında, CHP başkanı Kemal Kılıçdaroğlu tarafından çizilen çerçeve içinde kalmaya itina gösterildiği anlaşılıyor.

Kılıçdaroğlu’nun “zemin parlamentodur, muhatap HDP’dir, İmralı ve Kandil muhatabımız değildir” biçiminde belirlediği sonlara uyulduğu gözleniyor.

HDP, tahlil yerinin Meclis, muhatabın HDP olduğunu vurguluyor ve metinde İmralı ve Kandil’e atıf yapmıyor.

Bunun manası Millet İttifakı’nın CHP kanadı ile HDP ortasında ortak bir yerin oluştuğudur.

Bu yer, HDP’nin başka bir cumhurbaşkanı adayı göstermemesine, kurumsal olarak dışında kalacağı Millet İttifakı’nın adayını desteklemesine dayanak olacaktır.

11 başlık altında açıklanan; Güçlü Demokrasi, Tarafsız ve Bağımsız Yargı, Kayyım Rejimi Değil Halk İradesi, Kürt Probleminde Demokratik Tahlil, Barışçı Dış Siyaset, Bayana Özgürlük ve Eşitlik, İktisatta Adalet, Kamu İdaresinde Liyakat, Tabiata Hürmet, Gençler İçin Özgür Hayat, Demokratik Anayasa unsurları CHP’nin 2. Yüzyıla Davet evrakıyla uyumludur.

Tıpkı halde, 5 Ekim’de, 6 parti genel lider yardımcısının yapacağı toplantıda belirlenecek prensiplerle de çatışma için olmayacağı söylenebilir.

Millet İttifakı’nın ikinci büyük bileşeni YETERLİ Parti’nin de “Kürt Meselesinin Demokratik Çözümü” unsuru hariç öteki unsurlarda itiraz edeceği bir prensip yoktur.

GÜZEL Parti açısından sıkıntılı olan “Kürt sorunu” tabiridir. Kılıçdaroğlu ve öteki CHP sözcüleri “Kürt sorunu” sözünü kullanırken, YETERLİ Parti bu tanımlamayı kullanmıyor. DÜZGÜN Parti, “Kürt sorunu” tabiri yerine, “toplumun birçok kısmı üzere Kürtlerin de sorunu olduğu” tabirini kullanıyor. Genel Lider Yardımcısı Musavat Dervişoğlu, “Kürt sorunu yerine Kürtlerin sorunları” tanımlamasının daha hakikat olduğunu televizyonlarda birkaç defa açıkladı.

Buradaki farklılık “Kürt sorunu” diyerek tek bir etnik kümenin sorunu varmış üzere yaklaşmak yerine, çalışanların, çiftçilerin, emeklilerin, Alevilerin problemleri olduğu üzere Kürtlerin de kimi sıkıntıları olduğu yaklaşımından kaynaklanıyor.

Bu farklılık dışında UYGUN Parti de bütün sıkıntıların tahlil yerinin Meclis ve HDP’nin hukuk karşısında yasal olduğunu düşünüyor.

Bu durumda YETERLİ Parti ile CHP ortasında bir sorun olur mu? CHP’nin HDP ile süreç içindeki teması Millet İttifakı içinde sorun oluşturur mu?

Anlaşıyor ki CHP, HDP ile temasları Millet İttifakı’nın kurumsal çalışmalarının dışında tutacak. ÂLÂ Parti de CHP ismine yürütülecek bu temasları sorun yapmayacak.

HDP’nin açıkladığı tavır dokümanı DEVA ve Gelecek partileri açısından da bir sorun oluşturmuyor. Her iki parti de “Kürt sorununu” söylem eden, çözülmesi gerektiğini savunan bir telaffuz kullanıyorlar. Hatta Gelecek Partisi Kürtçe’nin de eğitim lisanı olmasını destekliyor.

HDP’nin tavır dokümanını kaleme alırken İmralı ve Kandil’e atıf yapmaması, Kılıçdaroğlu’nun çizdiği çerçeveye uyması Cumhur İttifakı dışındaki partilerin demokrasi ortak paydasında birlikte hareket etmelerini kolaylaştırıcı bir ortam yaratmış durumda.

Muhalefet partileri ortasında oluşan iştirakin öncelikli amaçlarının; güçlü cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin değiştirilmesi, parlamenter sisteme geçiş ve demokrasinin inşası olduğu söylenebilir.

SORUN VE TAHLİLİ

“Kürt sorunu” olarak tabir edilen sorunun ne olduğu ve nasıl çözüleceği konusu memleketler arası istikameti de olan çok boyutlu bir sorun.

“Kürt sorunu”ndan HDP’nin ne anladığı, CHP’nin ne anladığı, başka muhalefet partilerinin ne anladığı kıymetli. Alışılmış tahlil teklifleri de. Bu nedenle bu sorunun seçimlerde iktidarın değişmesiyle bir anda çözülecek bir sorun olmadığı da çok açık.

Kılıçdaroğlu’nun, HDP’nin muhatap olduğunu, İmralı ve Kandil’in ise muhatapları olmadığını açıklamasının yanı sıra çizdiği bir çerçeve daha var; üniter yapı ve anayasanın birinci dört unsuru. Kılıçdaroğlu, tahlilin bu çerçeve içinde olması gerektiğine bilhassa dikkati çekti.

Bu sonlar, terör örgütü PKK’nın ve onu siyaset alanında temsil eden partilerin “demokratik uygarlık, demokratik cumhuriyet” olarak dillendirdikleri, temel olarak “iki milletli federasyon” yapılanmasını öngören yaklaşımını kapsamıyor, reddediyor. Öcalan ve PKK’nın KCK Sözleşmesi’nde de öngördüğü Bağımsız Kürt Devleti yaklaşımına da kuşkusuz geçit vermiyor.

Evvelki devirlerde, bilhassa Avrupa Birliği (AB) ile ahenk süreçlerinde idamın kaldırılması, Kürtçe yayınların ve propagandanın hür bırakılması, anadilin öğrenilmesi için kurslar açılması ve nihayet TRT’nin bir kanalının Kürtçe kanal olarak yapılandırılması, HDP’den evvelki partilerin taleplerinin büyük ölçüde karşılandığı bir periyot oldu.

Bugün itibariyle HDP kanadının gündemde tuttuğu talepler ise “Kürtçe’nin eğitim lisanı olması, mahallî idarelere güçlü idari ve mali özerklik sağlanması, memleketler arası lokal idare kuruluşlarına katılabilme, diğer devletlerin mahallî idareleriyle kurumsal iştirakler oluşturabilme ve anayasada Kürtler için bir statü oluşturulması” biçiminde sıralanabilir.

Lakin HDP bugünkü şartlarda cumhurbaşkanlığı hükümet sistemini değiştirmeyi, parlamenter sisteme geçilmesini, bağımsız yargı oluşturulmasını önceliyor. Başka taleplerini ise sonraya bırakıyor.

Lokal idarelerin güçlendirilmesi, yetkilerinin ve mali imkanlarının artırılması ise CHP’nin en sıcak baktığı ve 2. Yüzyıla Davet Belgesi’nde yer verdiği vaatlerden biri. Bu nedenle, bu alanda, oluşacak yeni iktidarla ortak çalışma yeri kurulabilir.

Buna rağmen Kürtçe’nin resmi eğitim lisanı olması, tam idari özerklik, anayasada statü hususları ise CHP’nin de karşı duracağı bahislerdir.

Öteki taraftan HDP’den de bu süreçte, PKK’nın hakimiyetini kıracak hatta ona silah bıraktıracak derecede siyasal üstünlük sağlaması, teröre karşı kesin bir duruş sergilemesi, ayrılıkçı talepleri gündemden çıkarması, üniter yapı, toprak bütünlüğü, ulusal birlik konusundaki kuşkuları gidermesi istikametinde beklenti oluşacaktır.


Beğendin mi? Arkadaşlarınla paylaş!

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir