Halkların Demokratik Partisi (HDP) günlerdir beklenen ‘Demokrasi Tavır Belgesi’ni dün nihayet açıkladı.

Dokümanda AK Parti Türkiye’si ağır bir lisanla eleştiriliyor.

Toplumun nefessiz bırakıldığı, ekonomik ve siyasi bir enkazın yaratıldığı, halkta acil demokratik değişim muhtaçlığının doğduğu vurgulanıyor. Yapılacak seçimin “demokratik cumhuriyetin oluşması açısından tarihimizin en kıymetli dönemeçlerinden biri olduğu” vurgulanıyor. HDP’ye kurucu siyasi aktör payesi veriliyor.

Partinin ‘Demokrasi İttifakı’ ismini verdiği üçüncü bir oluşuma öncülük edeceği vurgulanıyor. TBMM’de dört vekille temsil edilen Türkiye Emekçi Partisi, meclis dışı sol muhalefet ile Kürt partileri bu oluşumda yer alacak.

“Bunun dışında rastgele bir ittifak içinde yer alma arayışımızın olmadığını açıklıkla vurguluyoruz” deniyor.

Muhatabı Millet İttifakı

Evrakta, rastgele bir ittifakın ismi açıkça anılmıyor. Cumhur İttifakı’nın karşısında ya da Millet İttifakı’nın yanında olunacağı belirtilmiyor. Ama şu cümle HDP’nin çizgisini ortaya koyuyor:

“Keyfiliği ve zorbalığı kurumsallaştırıp kalıcılaştırmayı hedefleyen ve yaşadığımız çoklu krizin ve çözümsüzlüğün esas kaynağı olan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ni ve bu sistemi besleyen yapıları değiştirmek istiyoruz.”

HDP, Cumhur İttifakı’nın olmazsa olmazına karşı çıkarak, Millet İttifakı ile birebir hatta duruyor. Evrak bir bütün olarak HDP’nin Cumhur İttifakı ile neden yan yana olamayacağını açıklarken, Millet İttifakı’na bir birliktelik davetiyesi içeriyor.

Şu satırların muhatabı, direkt Millet İttifakı:

“İster HDP’li, isterse öbür bir aday olsun, isimler yerine prensiplerin ve yolların tartışılmasının gerekli olduğu inancındayız.”

Kürt sözcüğü iki defa geçiyor

Dokümanda 11 husustan oluşan geçiş süreci unsurları sıralanıyor.

Bu 11 unsur, Türkiyelileşme savını tazeliyor. Etnik temelli ayrılıkçı taleplerin fersah fersah uzağında, minimum toplumsal demokrat bir çerçeve sunuyor.

Kürt sorunu dördüncü hususta ele alınıyor.

HDP için “Türkiye’deki bütün toplumsal kısımların sıkıntılarını ve dertlerini dikkate alan yapan bir rol üstlenmeye hazırdır” deniyor.

Ne İmralı, ne Kandil geçiyor.

“Sorunun tahlili için muhataplarla diyalog kurulması” öneriliyor.

Başta anadil olmak üzere kozmik kimlik haklarının tanınması için düzenleme isteniyor.

Statü ya da özerklik telaffuzundan uzak duruluyor.

Dokümanda ‘Kürt’ sözcüğü iki defa, o da dördüncü unsurda zikrediliyor.

Eşit yurttaşlık

‘Demokratik Anayasa’ başlıklı 11. hususta sivil, özgürlükçü ve yeni anayasa vurgusu var. “Bu anayasa farklı kültürlere, kimliklere, inançlara, anadillerine ve ömür üsluplarına hürmete dayalı eşit yurttaşlığı temel almalıdır” deniyor.

Öteki dokuz husus, muhalefetin ortaklaşabileceği talepler dökümünden oluşuyor:

Parlamenter demokratik sisteme geçiş.

Tarafsız ve bağımsız yargı.

Belediyelere, üniversitelere ve demokratik kitle örgütlerine kayyum atanmasına itiraz.

Barışçıl dış siyaset ve iktisatta toplumsal adalet.

İstanbul Mukavelesi’nin geri gelmesi.

Kamuda liyakat.

Kanal İstanbul’a hayır.

Gençler için özgür bir ömür.

Bu hususlara kim karşı çıkabilir ki?

‘Cumhur ve Millet muadil değil’

Evrak yazılırken, HDP’nin bileşeni olan kimi partiler Cumhur İttifakı’na karşı tavır alınmasını istedi. Lakin çoğunluk ittifak ismi vermeyi uygun görmedi.

HDP’li üst seviye bir yetkili bu bilgiyi doğruluyor.

Münasebetini şöyle açıklıyor:

“Biz tek adam rejimine karşıyız. Lakin ittifaklar ortasında hiyerarşi kurmayı uygun görmedik. Biz ittifakların içinde olmayacağız.”

Cumhur ve Millet ittifaklarını HDP’ye eşit uzaklıkla ve eşdeğerde görmediklerini söz ediyor. Öbür yandan, altı muhalefet partisinin katıldığı ve parlamenter sistemin konuşulduğu toplantıya davet edilmediklerini hatırlatıyor. “Sitem etmiyoruz. Ama çok berbat bir şey yapıldı” diyor.

HDP cumhurbaşkanı adayı çıkaracak mı?

“Evet” ya da “Hayır” demiyor.

Bu, Millet İttifakı’nın tavrına bağlı.

Şöyle devam ediyor:

“Diyarbakır’da şunu soruyorlar: ‘Erdoğan gitsin fakat bizim için ne değişecek?’ Bunun bir karşılığı olmalı. Millet’in HDP’yi yok sayarak aday çıkarabileceğini düşünmüyorum. Siyaseti kenara koydum, matematiksel olarak yok sayamazlar. Lakin mış üzere yapacaklar. Bir şey yapacakmış üzere. Net bir duruş sergileyeceklerini düşünmüyorum.”

‘CHP isteseydi katılırdık’

Bir öteki HDP’li üst seviye yönetici ise CHP istemediği için Millet İttifakı’nda yer almadıklarını savunuyor. “CHP istese niçin yer almayalım?” diye soruyor.

HDP’nin şimdilik aday çıkarmayı düşünmediğini söylüyor ve ekliyor:

“Aday göstermeye niyetimiz yok. CHP tabanını karşımıza almak istemeyiz. Şayet bir aday göstermez de seçmenimizi özgür bırakırsak, AK Parti’ye gitmezler fakat CHP’ye de oy vermezler. Bunun bilinmesi lazım.”

Teröre karşı tavır

HDP’nin hangi ittifaka meyletmeyeceği bugünden muhakkak.

Parti kapatma davası sürerken…

Başta Selahattin Demirtaş olmak üzere milletvekilleri, belediye liderleri ve partililer tutukluyken…

İktidar “Sözde Kürt sorunu” kademesine gerilemişken…

Cumhur İttifakı’nı desteklemeleri mümkün görünmüyor.

Fakat Millet İttifakı için çantada keklik oldukları manasına da gelmiyor.

Bu yüzden evrakta “Kişisel hesaplar, partizan faydacılık yerine ortak akıl ve birlikte inşa anlayışı temel olmalıdır” kaidesi koşuluyor.

Kuşkusuz bu, uzlaşı için uzatılmış bir el.

Bir muhatap alınma daveti.

Âlâ niyet beyanı.

Ne var ki HDP’lilerin şu gerçeği görmesi gerekiyor:

PKK silahını Türkiye’ye doğrultmayı sürdürdükçe hiçbir ittifak HDP ile birebir aile fotoğrafında olmaya yanaşmayacak. HDP’nin ‘Demokrasi Tavır Belgesi’ne karşılık ülkenin çoğunluğu, o denli yazılı basılı olması da gerekmiyor, içten bir özeleştiri ve teröre karşı tavır bekliyor.

HDP’li üst seviye yetkilinin de söz ettiği üzere:

Mış üzere değil.


Beğendin mi? Arkadaşlarınla paylaş!

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir