Dolar kuru 9 lirayı aşarak tarihi rekorunu tazeledi. Kur artışı direkt enflasyonu etkilerken milyonların alım gücü her geçen gün eriyor. Minimum fiyat yılbaşından bu yana 71 dolar, emekli aylığı ise bir ayda 37 dolar eridi.

Ülke iktisadı o denli bir sıkışmışlık içerisinde ki krizlerden kriz beğeniyor. Yüksek enflasyon, yüksek döviz kuru ve faiz üçgenine sıkışan iktisatta, iktidar sorumluluk almaktan uzak durmaya devam ediyor.

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın iktisat etrafları tarafından kabul görmeyen, ‘faiz sebeptir enflasyon sonuçtur’ ısrarı ile yüzde 19’dan yüzde 18’e düşürülen siyaset faizi kararının döviz kuru üzerindeki tesirleri sürüyor. Türk Lirası, eylül ayının başından bu yana yaklaşık bir buçuk aylık süreçte dolar karşısında yüzde 8’lik bedel kaybı yaşadı. Dolar/TL, dün prestijiyle tarihi doruğunu 9 liranın üzerine taşıdı.

Birgün’den Havva Gümüşkaya’nın haberine nazaran evvelki gün Merkez Bankası Lideri Şahap Kavcıoğlu’nun TBMM Plan ve Bütçe Komitesi’ndeki açıklamalarının akabinde yükselen döviz kuru, akşam saatlerinde 9,0185’i aştı. Yeni güne 9,0398’le tarihi doruğunu görerek başlayan dolar, 9,04’e dayandı.

Kavcıoğlu, Plan ve Bütçe Komisyonu’ndaki toplantıda faiz indirimi sürecinde TL’nin kıymet kaybını yalnızca faiz indirimiyle ilişkilendirmenin gerçek olmadığını lisana getirerek “Sürpriz bir indirim yapmadığımızı çok net söyleyebiliriz. Ağustos-eylül üzere faiz indirme yol haritamızı belirtmiştik. Merkez Bankası’nın misyonlarını ihmal etmesi ya da bunun dışında karar alması kelam konusu değil” diye konuştu.

Lakin Dolar/TL’deki yükselişte ana belirleyiciler TCMB’nin para siyasetine ait kaygılar ve dolardaki global kıymet yararı. TCMB’nin birinci faiz indirimi bildirisini vermeden evvel 8,3 düzeyindeydi.

Taban fiyat bir ayda 27 dolar eridi…

www.patronlardunyasi.com

İşverenler Dünyası’nın aktardığı bilgiye nazaran, TL’deki paha kaybının sonuçları ise birçok eserde fiyat artışları ve tüketicinin alım gücünün biraz daha düşmesi olarak yansıyor. Kur artışının tüketicilere en direkt tesiri enflasyon üzerinden oluyor. Çünkü eylül prestijiyle yüzde 19,58 olarak açıklanan tüketici fiyatlarındaki artış karşısında milyonlarca ücretlinin ve emeklinin geliri azalıyor. Geniş bölümler fakirleşiyor.

Yılbaşında 2 bin 825 olarak açıklanan minimum fiyatla bugün sadece 313 dolar alınabiliyor. 10 milyondan fazla çalışanın taban fiyat ve civarında bir gelirle geçinmeye çalıştığı düşünüldüğünde artan kur karşısında alım gücü giderek yok oluyor. Eylül ayının başında 8,30 düzeyinde olan döviz kuru ile 340 dolar alınabiliyordu. Yalnızca bir ayda yaşanan erime 27 dolara denk gelirken bunun Türk Lirası karşılığı 244 lira.

Öte yandan Türkiye’nin bu yılın ikinci çeyrek bilgilerine nazaran 450 milyar dolar civarı dış borç var. Döviz kurundaki her rekor, her 1 kuruşluk artış, TL cinsinden borcun daha da büyümesi manasına geliyor.

Kıymetsiz TL, yüksek enflasyon, yüksek risk…

Altınbaş Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Atilla Çifter’e nazaran Kavcıoğlu’nun açıklamaları iktisat teorisi ve pratiğine uymuyor. Merkez Bankası’nın elinde fazla siyaset aracının kalmadığını belirten Çifter, şöyle konuştu:

“Eylül ayında 8,30 TL düzeyine gerileyen dolar kuru yaklaşık 1 buçuk ay sonra 9 TL’yi aştı. Merkez Bankası Lideri Şahap Kavcıoğlu faiz indirimi ile dolar kuru ortasında bir bağ olmadığını söylese de, özgür piyasa içerisinde ve dolarizasyon olan bir iktisatta bu durum mümkün değil.

Döviz kurunda temel etmen dış faktörler ve politik belirsizlikler olsa da, faiz indirimleri TL’yi müdafaasız bıraktı ve dolar kuru 9 TL kritik seviyeyi aştı. Kavcıoğlu’nun faiz indirimi – döviz kuru dışında öteki bir açıklaması, Merkez Bankası’nın cari dengeyi hedeflemesi ve bu amaç üzerinden enflasyonun düşeceğinin beklemesi oldu. Cari dengeyi sağlamak için Merkez Bankası’nın elinde fazla bir politik araç yok.”

Faiz indirimlerinin kişisel kredilere yansıyarak cari istikrar üzerinde olumsuz tesir yaratacağını söyleyen Çifter: “Cari istikrar hedeflemesinde amaç TL’nin kıymet kaybetmesi ise döviz kuru – enflasyon geçişi işin sonunda enflasyonu düşürmek yerine arttıracaktır. Hasebiyle Kavcıoğlu’nun hem faiz oranı – döviz kuru hem de cari istikrar gayesi ile ilgili açıklamaları iktisat teori ve pratiğine uymuyor.’

Çifter’e nazaran Kavcıoğlu’nun açıklamaları sonucunda Merkez Bankası faiz indirimlerine devam edecek. Mevcut durumda TL’nin hem faiz indirimleri hem de iç ve dış politik şoklarla paha kaybetme mümkünlüğü daha fazla olduğunu söyleyen Çifter, “Bu durum uzun sürmeyecek bir gecikme ile enflasyona da yansıyacak. ÜFE-TÜFE farkı hala yüksek ve bunun üstüne döviz kurundan gelen enflasyon baskısı TÜFE’nin artış eğilimine sürat verecektir. Merkez Bankası’nın 23 Eylül’de faiz indirdiği tarihten itibaren 10 ve 1 yıllık tahvil faizi ortasındaki fark olumluya döndü, risk primi göstergesi olan 5 yıllık CDS 440 üzerine çıktı. Ülke borçlanma maliyeti her geçen gün daha fazla üst çıkarıyor.” sözlerini kullandı.

Önümüzdeki periyotta dair değerlendirmelerini paylaşan Çifter, “Tüm bunlar önümüzdeki devirde bedelsiz TL, artan enflasyon, artan uzun periyotlu faiz oranları ve yüksek ülke risk priminden çıkılmasının kolay olmayacağını gösteriyor” dedi.


Beğendin mi? Arkadaşlarınla paylaş!

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir