Doğu Karadeniz’de son yıllarda global iklim değişikliğinin tesirleriyle görülen ani lokal ve şiddetli yağışlar, can ve mal kayıpları ile alt ve üst yapıda hasarların oluştuğu sel ve heyelanlara neden oluyor. İklim değişikliğinin tesirleri ile hava ve deniz suyu sıcaklığının mevsim normalleri üzerinde seyrettiği bölgede değişen yağış rejimlerinin ani sel ve heyelan risklerini artırdığı belirtildi.

‘Yeniden strateji belirlemeli’

Karadeniz Bölgesi’nde son yıllarda yaşanan iklim değişikliğinin getirdiği afetlere dikkat çeken KTÜ Deniz Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Coşkun Erüz, “Karadeniz’de iklim değişimi yahut iklimin afaki sonuçlarını bölgemizde çok yağışla kendini gösteren afetlerle gördük. Uzun vadede iklimsel olarak baktığımızda mevsimlerde kayma başladı. Canlı ekosisteminin adaptasyonuna kadar bölgede yaşayan insanların ona nazaran tekrar strateji belirlemeleri gerekiyor. Örneğin derelerin taşkınları artık artacak, bunu bekliyoruz, biliyoruz. Kırsal yerleşimi, endüstrileşmeyi, kentleşmeyi dere yataklarından kesinlikle uzaklaştırmamız gerekiyor. Yağışlar artacak dedik. Yamaçlarda çok yağışa bağlı heyelan riski çok daha fazla. Heyelan riski olan yerleri evvelce tespit ederek bu alanlarda hem yarma açma üzere müdahalelerin hem de yapılan yapıların önüne geçilmeli” dedi.

‘Balık avcılığı da değişiyor’

Karadeniz’de deniz suyu sıcaklığının mevsim normallerinin üzerinde olduğuna da dikkat çeken Doç. Dr. Erüz, “İklimi dengeleyen en kıymetli öge okyanus ve denizlerdir. Karadeniz bir iç deniz. Karadeniz, dört mevsim sıcaklığı artıp azalan bir deniz. ‘İklim değişiyor, balıkta mı değişecek?’ deniyor. Balık avcılığı da değişiyor. Karadeniz’de su sıcaklığı artıyor. Su sıcaklığının artması canlıların sıcaklığa tolere bedellerinin değişmesi ve buna bağlı olarak da yumurtlama ve beslenme devri ve bir ortaya gelerek av verdiği toplanma periyotlarında ister istemez bir değişiklik olacak” diye konuştu.

‘Olası risk alanlarını tespit edip tedbir almalıyız’

Afet öncesi riskli bölgelerde tedbir alınması gerektiğini söyleyen Doç. Dr. Erüz, “İklim değişikliği artık bir hadise. Afet yönetmek çok hakikat bir yaklaşım değil. Olay olduktan sonra biz devlet olarak çok hoş bir müdahale ile tahlil üretmeye çalışıyoruz. Ancak yanlış yapıyoruz. Bizim riski yönetmemiz lazım. Olay olduktan sonra afeti yönetmek çok sıkıntı ve kıymetli bir olay. Mümkün risk alanlarını tespit edip risk muhtemel durumlarını insanları oradan uzaklaştırmış olmamız gerekiyor. Bir yağış bir heyelan kelam konusu olduğu vakit yalnızca doğal bir oluşum gerçekleşir ancak can kaybı ve mal kaybı olmaz” dedi.

Karadeniz’de birinciler yaşandı

Karadeniz Bölgesi’nde bu yıl iklim değişikliğinin tesirlerine bağlı olarak tabiat olaylarında birinciler yaşandı. Ocak ayı sıcaklığı ortalama 5,4 derece olarak ölçüldü. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün datalarına nazaran son 50 yılda görülen en sıcak ikinci ocak ayı yaşandı. Yağışlar ise ülke genelinde olağan pahalara nazaran yüzde 43 arttı. Şubat ayında dikkat cazibeli sıcaklık farkları görüldü. En düşük sıcaklık eksi 27,9 derece ile Erzurum’da ölçüldü. Rize ise 27 derece ile sıcaklığın en yüksek ölçüldüğü vilayet oldu. Mayıs ayında ise Kastamonu, Rize, Artvin ve Bayburt’un yüksek bölümleri ilkbaharda beyaza büründü.

91 yılın en yüksek yağışı kayda geçti

Temmuz ayında Türkiye’nin büyük bir kısmında mevsim normallerinin üzerinde sıcak bir ay yaşandı. Son 50 yıllık dönemde ikinci en sıcak geçen ay oldu. Yağışlar normaline nazaran yaklaşık yüzde 16, geçen yıla göre ise yüzde 35 artış gösterdi. Rize ve Artvin’de yaşanan şiddetli sağanak sele dönüştü, 6 kişi hayatını kaybetti, 2 kişi kayboldu.

Batı Karadeniz de ağustos ayında sele teslim oldu. Kastamonu ve Sinop’ta son 91 yılın en yüksek yağışı kaydedildi. Bu vilayetlerde meydana gelen sel, can kaybına ve hasara yol açtı. 11 Ağustos’taki sel felaketinde Kastamonu’da 71, Sinop’ta 10, Bartın’da 1 kişi hayatını yitirdi.

Karadeniz’de son 10 yılın kasım ayı ortalaması 10 derece olan deniz suyu sıcaklığı 13 derece olarak ölçüldü.


Beğendin mi? Arkadaşlarınla paylaş!

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir