Türkiye’de iktidardan aldığı tartışmalı ihaleler ve teşviklerle servetini katlayan Mehmet Cengiz, Pandora Papers’a nazaran edindiği bu serveti vergiden kaçınmak için Britanya Virjin Adaları’na aktarıyor.

Türkiye kamuoyunda anahtar teslim ihaleler, silinen vergi borçları ve teşviklerle biliniyor. 

DW Türkçe’nin aktardığı habere nazaran, 17-25 Aralık tapelerinde vatandaşa ettiği küfürle hatırlanan patron Mehmet Cengiz, AKP devrinde kamudan aldığı ihalelerle servetini katladı. Forbes Türkiye’nin 2020 yılında yayınladığı ‘en zenginler’ listesine nazaran Cengiz Holding’in hak sahiplerinin toplamda en az 2,2 milyar dolarlık serveti bulunuyor. Lakin Türkiye’de iktidarın sağladığı imkanları sonuna kadar kullanan Mehmet Cengiz, iş bu serveti değerlendirmeye geldiğinde soluğu vergi cennetlerinde alıyor.

Panama Papers yayınlandığı periyotta vergiden kaçınmak için kurduğu offshore şirketlerle gündeme gelen Mehmet Cengiz, Pandora Papers sızıntılarında da öne çıkan isimlerden biri oldu.

Pandora Papers açığa çıkardı

Memleketler arası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu (ICIJ) tarafından DW Türkçe’nin de ortalarında yer aldığı medya ortaklarıyla paylaşılan dokümanlara nazaran Mehmet Cengiz, Britanya Virjin Adaları (BVI) merkezli MEFA Cengiz Limited şirketinin de sahibi. Cengiz, vergiden kaçınmak ve bunu yaparken ismini kapalı tutmak için şirketin kuruluşunda vekil hissedar ve yöneticiler kullanıyor. 6 Nisan 2011’de kurulan MEFA Cengiz Limited’in hissedarlarından bir oburu ise birebir vakitte Cengiz Holding İcra Şurası Üyesi olan Uğur Cengiz. 2015 yılına gelindiğinde Uğur Cengiz, MEFA Cengiz’in yöneticiliğini de üstleniyor. Birebir tarihte şirket hissedarlığı da vekil hissedarlardan alınıp şahsen Uğur ve Mehmet Cengiz’e geçiyor.

50 bin dolar sermayeyle kurulan şirketin kayıtlı olduğu servis sağlayıcı ise Trident Trust. Trident Trust üzere firmalar, müşterilerinin kimliğini ve varlıklarını gizlemek için iç içe geçmiş paravan şirketler ve vekil yöneticiler kullanıyorlar. İsmine Standard Chartered Bank’ta hesap açılan offshore şirketin idaresi Standard Chartered Trust (Guernsey) Limited tarafından yapılıyor. Elde edilen dokümanlarda Cengiz Ailesi’nin ağır programlarından ötürü MEFA Cengiz Limited ve varlıklarının idaresi için profesyonel bir hizmet almak istediği belirtiliyor.

Mehmet Cengiz yeniden programının ağır olduğu gerekçesiyle DW Türkçe’nin röportaj talebini reddetti. Sorulara yazılı olarak yanıtlayan Cengiz, MEFA Cengiz’in Uğur Cengiz ile kendisine ilişkin bir şirket olduğunu kabul etti. Lakin vergi yükünü azaltmak için hangi metotlara başvurduğuna dair bilgi vermedi.

Offshore şirketin yetkililerinin İGA İstanbul Havalimanı çalışanlarından seçilmesi ise dikkat çekiyor.

DW Türkçe’nin incelediği dokümanlara nazaran 29 Haziran 2015’te havaalanı planlama müdürü olan Atınç Tuncalı MEFA Cengiz Ltd. şirketine sekreter olarak atanıyor. İGA İstanbul Havalimanı’ndaki Baş Planlama Vazifelisi olan İsmail H. Polat ise Trident Trust ve MEFA Cengiz Ltd. ortasındaki bağlantısı yürütüyor.

Cengiz, DW Türkçe’ye verdiği karşılıkta, bu iki havalimanı çalışanının, kendisine ilişkin offshore şirketteki misyonları münasebetiyle fazladan bir maaş almadıklarını söyledi.

İhalede dünya üçüncüsü

Cengiz Holding’in Limak, Kolin, Kalyon ve Mapa ile birlikte kurduğu ortak teşebbüs kümesi, 3 Mayıs 2013 tarihinde yapılan İstanbul Havalimanı ihalesini 22 milyar 152 milyon euro bedelle almıştı. Cengiz Holding, havalimanını 2043’e kadar işletme hakkına sahip firmalardan biri.

Dünya Bankası’nın raporuna nazaran dünyada en fazla kamu ihalesi alan üç şirketten biri olan Holding’in 2002-2020 yılları ortasında aldığı ihalelerin toplam bedeli 42,1 milyar doları buluyor.

Cengiz Holding’in son devirde aldığı ihaleler ortasında İstanbul Havalimanı’nın yanı sıra Ankara Süratli Tren Garı, Kuzey Marmara Otoyolu Avrupa ve Asya Kesiti, Rize-Artvin Havalimanı, Ordu-Giresun Havalimanı, Gebze-Halkalı Banliyö Sınırı, Eti Bakır AŞ Murgul HES, Eti Alüminyum, Yusufeli ve Ilısu Barajı da bulunuyor.

Boğaziçi, Akdeniz, Meram, Uludağ ve Çamlıbel elektrik dağıtım şirketlerinin de sahibi olan Holding’in 2011-2020 yılları ortasında aldığı ve Kamu İhale Kurumu tarafından kamuoyuna açıklanan ihalelerin toplam bedeli 18 milyar lirayı geçiyor.

Londra’da gayrimenkul aldı

Pandora Papers’a nazaran Cengiz Ailesi, MEFA Cengiz Limited şirketi üzerinden, ‘düşük vergili’ ev alıyor. Trident Trust’ın kayıtlarına nazaran 2011 yılında Londra’da Brompton Road’da alınan konut için 3 milyon 750 bin pound ödendi.

Mehmet Cengiz, verdiği karşılıkta, bu sayının içinde verginin de olduğunu vurgulasa da İngiltere’de mesken almak offshore şirketler aracılığıyla hayli avantajlı. Bu yolla yıllık ödenmesi gereken konut vergisi oranı düştüğü üzere veraset ve intikal üzere birtakım vergilerden de muaf olunuyor. Cengiz ise satış sırasında zaman süreçlerini kolaylaştırdığı için bu yolu tercih ettiğini tez ediyor.

Satın alınan meskeni gerektiği vakit aile üyelerinin kullandığını söyleyen Cengiz, şirketin hala etkin olduğu, Uğur Cengiz’in de yöneticiliğe devam ettiği bilgisini verdi.

Dokümanlar de şirketin Londra’daki konutun alımı dışında süreçlerinin olduğunu gösteriyor. Kayıtlara nazaran Mayıs 2011 ile Temmuz 2012 ortasında şirkete yaklaşık 4,4 milyon dolar para giriyor. Mayıs 2012’de Mehmet Cengiz’in kızı Dilek Cengiz’e hudutlu imza yetkisi verilirken şirket, Haziran 2012’de Standard Chartered Bank’tan 8 milyon dolarlık kredi almaya karar veriyor. 2015’te şirket hesabı Garanti Bank International N.V’ye aktarılıyor. Hesabın aktarılmasıyla ilgili talebi ileten İsmail H. Polat, gönderdiği mailde, MEFA Cengiz Limited’in Mehmet Cengiz ve Uğur Cengiz’e ilişkin birkaç gayrimenkulü yönetmek için kurulduğunu belirtiyor.

Mayıs 2019’da Mehmet Cengiz’in 30 yıllık eşi ve altı çocuğunun annesi Fatma Cengiz, ‘şiddetli geçimsizlik ve zina’ nedeniyle boşanma davası açmış, İstanbul Anadolu Aile Mahkemesi’ne verdiği dilekçede, Cengiz’in alaka yaşadığı bir bayanın üzerine Londra’da bir daire geçirdiğini argüman etmişti.

Offshore’a müdavim

ICIJ tarafından 2016 yılında yayınlanan Panama Papers sızıntılarında da Mehmet Cengiz’in Panama merkezli hukuk şirketi Mossack Fonseca’nın (MossFon) müşterilerinden biri olduğu ortaya çıkmıştı. Niue ve Britanya Virjin Adaları’nda toplam altı tane offshore şirketi bulunan Cengiz’in, servetini aktardığı bu şirketler aracılığıyla alım-satım, piyasa araştırması, danışmanlık hizmeti ya da gümrük mutabakatı yaptığı MossFon kayıtlarına yansımıştı.

Yeniden dokümanlarda Mehmet Cengiz’in kardeşi Ekrem Cengiz ile birlikte, Ankara merkezli Digital İnternet Hizmetleri isimli şirketin saklı sahibi iken bu şirket üzerinden Britanya Virjin Adaları’ndaki şirketi Digital European Company Ltd’ye para aktardığı görülüyordu.

“Bildirme zorunluluğum yok”

Mossack Fonseca’nın dokümanlarında ayrıyeten Akkuyu Nükleer Santrali’nin yüzde 49 payını Rusatom’dan satın almak isteyen Mehmet Cengiz’in 2016’da Britanya Virjin Adaları merkezli bir danışmanlık şirketiyle muahede imzaladığı ve şirkete bunun için 15 milyon dolar ödemeyi taahhüt ettiği yer alıyordu. Fakat pay alımı gerçekleşmedi.

Cengiz, DW Türkçe’ye yaptığı açıklamada, Panama Papers sızıntılarında isminin geçtiği şirketlerle şu anda ilgisinin olmadığını söz etti.

MEFA Cengiz dışında kullandığı bir offshore şirketi daha olduğu bilgisini veren Cengiz, yurt dışındaki şirket ya da taşınmazlarını Türk makamlarına bildirmekle ilgili yasal bir zaruriliği olmadığını vurguladı.


Beğendin mi? Arkadaşlarınla paylaş!

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir