Paris Mutabakatının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi’nin görüşmelerine TBMM Dışişleri Komisyonu’nda başlandı.

AKP İstanbul Milletvekili Akif Çağatay Kılıç başkanlığında toplanan kurulda Dışişleri Bakan Yardımcısı Yavuz Selim Kıran, dünya genelinde sıcaklıkların süratle arttığını, 2020’nin, bugüne kadar kaydedilen en sıcak 3 yıldan biri olduğunu söyledi. Kıran, göç sıkıntısında da iklim değişikliğinin tesiri olduğunu bildirerek şöyle konuştu:

Türkiye, Akdeniz havzasında yer almasından ötürü iklim değişikliğinin olumsuz tesirlerini en fazla hisseden ülkelerden biri. İklim değişikliğiyle ilgili milletlerarası müzakerelerin ve temel metinlerin her vakit içinde yer aldık.

1992 Rio Zirvesi’nde kabul edilen biyolojik çeşitlilik, iklim değişikliği ve çölleşmeyle gayrete dair üç temel kontrata de tarafız. Bildiğiniz üzere Biyolojik Çeşitlilik Kontratı 1993, Çölleşmeyle Uğraş Kontratı 1996’da yürürlüğe girmişti.

1994’de yürürlük kazanan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin maksadı, atmosferdeki sera gazı birikimlerini sınırlamak ve ülkelerin bu mevzuda daha fazla yükümlülük üstlenmelerini sağlamak. Türkiye mukaveleye 2004 yılında taraf oldu.

Taraf ülkeler üstlenmeleri gereken yükümlülüklere nazaran üç başka küme altında toplanmış ve bunlar eklerle tanımlanmıştır. Gelişmiş ülkelerden oluşan Ek-1 listesindekiler, sera gazı emisyonlarını sonlandırmak ve bunun için somut önlemler almakla yükümlü.

Donör ülkeler olarak da tabir edilen Ek-2 listesindekiler ise ek olarak gelişmekte olan ülkelere finans, teknoloji ve kapasite geliştirme dayanağı sağlamakla sorumlu tutuluyor. Bu iki liste dışında kalan ülkeler ise Ek-dışı kabul ediliyor, gelişmekte olan ülkeler olarak bedellendiriliyor.

Türkiye, kontrat kabul edildiğinde, OECD üyeliği nedeniyle Ek-1 ve Ek-2 listelerinde yer almıştı. Sürecin en başından itibaren gelişmekte olan ülke olduğumuzu vurguladık ve Ek listelerinden çıkma talebimizi her vesileyle gündemde tuttuk ve 2001’de Ek-2’den çıktık.

“Anlaşmayı gelişmekte olan bir ülke olarak uygulayacağımızı kayda geçiriyoruz”

Yavuz Selim Kıran, İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin iki uygulama aracı bulunduğunu, Türkiye’nin bunlardan birincisi olan Kyoto Protokolü’ne 2009’da taraf olduğunu, bunun geçerliliğinin 2020 itibariyle sona erdiğini belirterek, kelamlarını şöyle sürdürdü:

İkinci ve yeni uygulama aracı 2020 sonrasını düzenleyen Paris Muahedesi. Bu mutabakat 2015’deki müzakereler sonucunda 196 ülke tarafından kabul edildi ve Türkiye tarafından 22 Nisan 2016’da imzalandı.

Şimdi taraf olmasak da ‘Niyet Edilen Ulusal Katkı Beyanımız çerçevesinde sera gazı azaltım maksadımızı belirledik. Buna nazaran, 2030 yılı itibariyle yüzde 21’e kadar artıştan azaltım amaçlıyoruz. İklim değişikliyle global çabada Paris Anlaşması’yla başlayan bu yeni sürecin şimdi birinci basamaklarındayız. Esasen muahedeye taraf olmasak da ulusal katkımızı ve sorumluluklarımızı yerine getiren bir ülkeyiz.

Muahedeyi imzaladığımız tarihten itibaren bu bahiste ulusal seviyede halihazırda çok kıymetli adımlar attık, atmaya da devam ediyoruz. Türkiye, şu anda Paris Anlaşması’na taraf olmayan 6 ülkeden biri. Bununla birlikte somut adım ve hareketlerle iklim değişikliğiyle çabada sorumluluklarını yerine getiriliyor lakin Paris Anlaşması’ndaki yükümlülükler çok taraflı platformlarda giderek daha fazla Türkiye’nin karşısına çıkıyor.

Mutabakata taraf olunması ile AB ile ekonomik bağlantıların ilerletilmesine de katkı sağlanacak. Aziz Meclisimizce de uygun görülürse Paris Anlaşması’na ülke durumumuzu ortaya koyan bir ulusal beyanla taraf olacağız. Ulusal beyanımızla, muahedeyi gelişmekte olan bir ülke olarak uygulayacağımızı kayda geçiriyoruz. Milletlerarası iklim rejimi, ‘ortak, ama farklılaştırılmış sorumluluklar ve izafi kabiliyetler’ prensibine dayanıyor.

Bu prensibe nazaran; ülkeler iklim değişikliğinin tesirleri karşısında eşit. Fakat her birinin değişen kalkınma seviyeleri ve sera gazı emisyonlarında farklı hisseye sahip oldukları da teslim ediliyor. Katkı beyanlarımızı bu prensip temelinde ulusal şartlarımıza bağlı olarak belirleyeceğiz. Paris Mutabakatı kapsamında ülkeler net sıfır emisyon maksatlarını belirlediler. Kimi ülkeler net sıfır emisyon için 2050 tarihine işaret etti. Biz de 2053 yılında net sıfır emisyona ulaşma amacımızı açıkladık.

Paris Anlaşması’na taraf olmamızın olumlu sonuçlarını kısa ve orta vadede alacağımıza inanıyoruz. Her şeyden öte, bundan sonra Paris Anlaşması’nın uygulanmasında kelam sahibi olacağız. Mutabakata taraf olmamız yeşil teknolojiye erişim ve yatırım fırsatlarımızı da güçlendirecek.

Bu alanda memleketler arası sistemlerden faydalanmaya devam edeceğiz. Sürecin dışında kalmamızın seçenek olmaktan çıktığı bir kademedeyiz. Paris Anlaşması’na taraf olmamız, ülkemizin iklim değişikliğiyle uğraşta samimiyetini ve bu bahse atfettiği kıymeti teyit edecek.

“Batılı ülkeler doğayı da sömürüyor”

Etraf ve Şehircilik Bakan Yardımcısı Mehmet Emin Birpınar, Türkiye’nin yeşil kalkınma atılımını düşündüğünü ve ülkenin kirletme oranının yüzde 1 dahi olmadığını söz ederek, “Batılı ülkeler yalnızca insanları değil doğayı da sömürüyor. Tabiatta bizden öbür yaşayan bütün canlıların haklarını almadan bir kalkınma modelini benimsemek zorunda olduğumuzu tabir etmek istiyorum. Onların da hakkı var. Bir ağaç meyveyi yalnızca insan için vermiyor. Kurtlar, kuşlar, böcekler için de veriyor” dedi.

Yarın Genel Kurul’da görüşülecek

Yapılan konuşmaların akabinde Paris İklim Muahedesi TBMM Dışişleri Komitesinde oy çokluğuyla kabul edildi. Mutabakat yarın Meclis Genel Kurulu’nda görüşülecek.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, BM Genel Kurulu’nda, Paris İklim Anlaşması’nı ekim ayında TBMM’nin onayına sunmayı planladıklarını duyurmuştu.


Beğendin mi? Arkadaşlarınla paylaş!

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir