İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Eylül ayı olağan meclis toplantısının birinci oturumunda konuşan İzmir Büyükşehir Belediye Lider Tunç Soyer, 30 Ekim 2020’de yaşanan zelzele sonrası orta hasarlı binaların finansman kaynağı için Dünya Bankası’yla varılan 340 milyon dolarlık mutabakat konusunda ayrıntılı bilgilendirme yaptı. Lider Soyer, “5 bin 800 orta hasarlı bina için 5 yıl ödemesiz 25 yıl ödemeli yani 30 yıl vadeli, çok düşük faizle, 1 civarında bir faizle kaynak yarattık. Bu İzmir, Türkiye iktisadı için bir kardır. İstihdam demektir, ticari canlılıktır birebir vakitte. Biz bunun takipçisi olmaya devam edeceğiz” dedi.

‘Tek eksiğimiz Türkiye Cumhuriyeti’nin garantör olması, onay vermesi’

BirGün’ün aktardığına nazaran, İzmir’de 30 Ekim 2020 tarihinde 6.9 şiddetinde meydana gelen zelzele sonrasında ortaya çıkan 5 bin 800 orta hasarlı yapı için Dünya Bankası’yla 340 milyon dolarlık finansman mutabakatına varıldığını söyleyen Lider Soyer, süreci tüm ayrıntılarıyla anlattı.

Soyer, “Dünya Bankası’yla ilgili görüşmelerimiz pandemi öncesi Ocak ayında Washington’da oldu. Anlattığım vakit siyasi kalpazanlık nedir onu da herkes daha yeterli anlayacak. Pandemiden 2 ay evvel Dünya Bankası yetkilileriyle oturduk, müzakere ettik. İZSU üzerinden, diğer bir ekip muhtaçlıklar üzerinden Dünya Bankası’ndan kaynak yaratabilir miyiz? Bunu müzakere ettik. Başka farklı gruplarla oturduk, heyetlerle görüştük, öteki uzmanlık alanı olan yetkililerle görüştük. Ancak bir orta gündemi kentsel dönüşüme getirmek istedim. Orada şunu dediler: ‘Bunu öbür bir takım çalışıyor, o grupla biz sizi buluşturalım’. Sonraki gün kentsel dönüşümle ilgili çalışan grupla bir ortaya geldik. ‘Biz Etraf ve Şehircilik Bakanlığı vasıtasıyla Türkiye’de 3 kente 500 milyon dolarlık kentsel dönüşüm finansmanı sağlamak üzerine görüşme yapıyoruz’ dediler. Bunlar; Tekirdağ, Manisa ve Kahramanmaraş. 3 kentle ilgili 500 milyon dolarlık kentsel dönüşüm finansmanı sağlamak üzerine görüşme yapıyoruz. İzmir bunların içinde yok. Ancak bizim anlattığımız kentsel dönüşüm modelinden etkilendiler. ‘Biz Mart’ta İzmir’e geleceğiz. Zira bizim elimizde bütün dünyaya sunmak istediğimiz bir kentsel dönüşüm modeli yok. Takviye olduğumuz modeller dünyaya örnek, model olacak şeyler değil. Lakin sizin anlattığınız şeyler dünyaya model olabilir’ dediler. Pandemi çıktı gelmediler. Daha sonra pandemi nedeniyle o bağ maalesef devam edemedi” diye konuştu.

Müzakereler 4 ayda tamamlandı

30 Ekim sarsıntısından sonra Dünya Bankası yetkililerini aradığını ve önemli formda hasar görmüş binalar olduğunu ve kentsel dönüşümle ilgili bir kaynak açmalarını istediğini aktaran Soyer, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Dünya Bankası yetkilileri, ‘500 milyon dolardan bir şey ayıramayız lakin bizim acil muhtaçlık başlığıyla bir kaynağımız var. Tahminen buradan bir finansman yaratabiliriz. Nedir ihtiyacınız’ dediler. ‘Bizim 250 milyon dolara muhtaçlığımız var’ dedik. AFAD’ın datalarına nazaran yaklaşık 5 bin 800 civarında orta hasarlı yapı vardı. Benim de bütün zelzele krizi içinde öğrendiğim şey şu oldu; bizim afet mevzuatımız ağır hasarlı binalarla ilgili hoş bir finansman tahlili getiriyor. 2 yıl geri ödemesiz, 18 yıl vadeli bir kredi, yarısını devlet üstleniyor yarısını vatandaşı kira bedelinden daha düşük bedelle konut sahibi yapan bir model. Lakin orta hasarlı binalarla ilgili böylesine bir finansal tahlil yok. Yalnızca, ‘1 yıl içinde güçlendirme yapmak zorundasın’ deniyor. Güçlendirme için de çok düşük bir bedel ödeniyor. Orta hasarlı yapılarla ilgili mevzuatımızdan kaynaklanan önemli bir sorun var. Maalesef bir finansal tahlili yok. Meğer vatandaş için orta hasarlı bina ile ağır hasarlı bina ortasında bir fark yok. İkisi de oturulamaz durumda. ‘Yaklaşık 250 milyon dolarlık bedelle 5 bin 800 konutun en azından finansal muhtaçlığı konusunda önemli bir adım atmış oluruz’ dedik. Ve bu türlü bir teklifle gittik. Dünya Bankası yetkilileri harikulâde bir refleks göstererek çok önemli bir çalışmayı başlattılar. Yalnızca İzmir Büyükşehir Belediyesi’yle değil, Hazine Bakanlığımız ve Vilayetler Bankası uzmanlarıyla tahminen 1-2 yıl sürecek müzakere süreci 4 ayda tamamlandı. 340 milyon dolarlık bir kredi mutabakatına varıldı. Türkçe söylüyorum. Dünya Bankası Türkiye Yöneticisi Auguste Kouame’dir. Açın sorun bu türlü bir kredi var mı? Vilayetler Bankası’nın 14 uzmanına sorun. Hazine Maliye Bakanlığı uzmanlarına sorun. Sonuçta Dünya Bankası ile 340 milyon dolarlık bir kredi mutabakatına varıldı.”

Kredi belgesi oluşmuş durumda

Dünya Bankası ile kredi konusunda varılan mutabakat sonrası üzerinden 2, 2.5 ay geçmesine karşın dönüş alamadıkları için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile İzmir’de yaptığı görüşmeye de değinen Lider Soyer şunları dedi:

“O günlerde Sayın Cumhurbaşkanımız İzmir’e gelmişti, kendisine durumu arz etmek için randevu istedim, Valilikte buluştuk. Kendisine orta hasarlı yapılarla ilgili mevzuat eksikliğinden bahsettim. Cumhurbaşkanımıza bunu anlattım. Bunlarla ilgili finansal bir tahlil yapabileceğimizden bahsettim. Dünya Bankası’nın aylarca, yıllarca sürecek müzakerenin çok süratli sonuçlandığını ve İzmir’in bu paradan yararlanabileceğini anlattım. Kendisi de ‘ben bunu arkadaşlarımla konuşacağım’ dedi. Olumlu bir iklim olduğunu düşündüm, ayrıldık. Üzerinden aylar geçti. Dedim ki, ben bunu siyasi rant elde etmek için yapmıyorum ki. Ben bunu bu işin İzmir’e hayrı olsun, orta hasar binalarla ilgili külfet çözülsün, bunun için yapıyorum. Adalet Kalkınma Partili arkadaşlarımla konuşmalıyım, onlara gitmeliyim, onların takviyesini istemeliyim, diye düşündüm. Oturduk, konuştuk, anlattık. Biz bu işe dayanak olacağız, bunun talebini daima bir arada yapacağız, dediler. Çok hoş. Hiçbiri palavra değil. İmzalanmış bir şey yok. Bunun imzalanması için Cumhurbaşkanı’nın önüne koyacak olan kim? Hazine Maliye Bakanlığı. Hazine Maliye Bakanlığı, Cumhurbaşkanı’nın önüne koymuyor bu belgeyi. Söylediğim bu. Şayet koysa Cumhurbaşkanımız da onaylasa bu para Türkiye’ye, İzmir’e gelecek. Zira hazır bir mutabakat var. Kredi belgesi oluşmuş durumda. Bunun ne manaya geldiğini şöyle söyleyeyim; o 2 sene evvel 500 milyon dolarlık 3 kentle ilgili yapılan görüşmeler var ya benden 1 sene öncesinde de sürüyormuş, hala sürüyor. 500 milyon dolarla ilgili daha bir adım atılabilmiş değil. Bir mutabakata varılabilmiş değil. Lakin biz 340 milyon dolarlık bir bütçeyi 4 ay içinde çıkarttık. Bunu da Vilayetler Bankası’yla, Hazine Bakanlığımızla birlikte yaptık. Yalnızca Büyükşehir’in başarısı da değil. Onlar da çok emek verdiler. Arkadaşlar gece gündüz müzakere yaptılar. Sonuçta çıktı.”

Bu para izmir’e gelecek

Soyer kredinin imzalanmaması ile ilgili iki kasvetin bulunduğuna dikkat çekerek şunları söyledi:

“Bu para orada duruyor. İmzalanmaması ile ilgili 2 tane zahmet var. Birincisi; uzmanlarımızın bir kısmı düşündüler ki o 500 milyon doların içinden İzmir’e bu türlü bir kaynak aktarılacak. Münasebetiyle öngördükleri çalışmayı hayata geçirme imkanı ortadan kalkacak. Onlara da anlattık. Bu türlü bir şey yok, o başka bir finansman başlığı. O 500 milyon dolarla ilgili bir şey yok. ‘Siz o müzakerelerinizi sürdürebilirsiniz’ dedik. Bir mühlet bundan geciktiğini düşünüyorum. İkincisi tekrar duyduğumuz o ki; belediyelerin yurt dışından bulduğu kaynaklara hazine garantisi vermek konusunda hükümetimiz olumlu bakmıyor. Bu türlü bir duyumum var. Doğrudur, değildir bilemem. Fakat bildiğim bir gerçek var; aylardır Dünya Bankası’yla mutabık kalmışken İzmir bundan yararlanamıyor. Söylediğimiz bu, üzüldüğümüz bu, isyanımız bu.”

Kredinin kullanılmasının İzmir için, Türkiye iktisadı için bir kar olduğunu lisana getiren Soyer, konuşmasını şöyle tamamladı:

“Paranın bir kısmı İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin yeni binasının yapılmasında da kullanılacak. Sarsıntıda ziyan gören İZSU yönetiminin kimi yerlerinin tamiratında da kullanılacak. Fakat 5 bin 800 orta hasarlı bina için 5 yıl ödemesiz 25 yıl ödemeli yani 30 yıl vadeli, çok düşük faizle, 1 civarında bir faizle bir kaynak yarattık. Bu İzmir, Türkiye iktisadı için bir kardır. İstihdam demektir, ticari canlılıktır birebir vakitte. Biz bunun takipçisi olmaya devam edeceğiz. Ben burada hiç kimseyi suçlamıyorum. Bu, şu, siyasi hesap yapılıyor, şu münasebetle yapılmıyor… Bunlar spekülasyon olur. Ben sebebini bilmiyorum. Ben bildiğim kadarını söylüyorum. Benim bildiğim bundan ibaret. Ben bunu hak ettiğimizi düşünüyorum Bu bir muvaffakiyettir. 4 aylık üzere kısa müddette 340 milyon dolarlık finansman kaynağını 30 yıl vadeli, yüzde 1 faizle elde etmiş olmak bir muvaffakiyettir. Bu birebir vakitte İzmir için Türkiye için bir kardır. ”


Beğendin mi? Arkadaşlarınla paylaş!

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir