Deniz Kuvvetleri Kumandanı Oramiral Vural Bayazıt gecenin geç bir saatinde Genelkurmay Lideri Doğan Güreş’i aradı. Çok heyecanlı ve üzgün bir ses tonu ile “Kumandanım, Ege’deki NATO tatbikatında Amerikan gemisi, Muavenet zırhlımızı vurdu, maalesef şehitlerimiz var” dedi. Güreş şaşırmıştı, “Nasıl olur, bu tatbikatta gerçek mermi kullanılmıyor” karşılığını verdi.

Ancak kural dışına çıkılmış, NATO’nun Ege ve Akdeniz’de düzenlediği ‘Kararlılık Gösterisi’ tatbikatında, ABD’ye ilişkin Saratoga uçak gemisinden ateşlenen iki adet Sea Sparrow (Deniz serçesi) füzesi ile Muavenet zırhlısı vurulmuştu. 2 Ekim 1992 gecesi Saros körfezi açıklarında ve milletlerarası sularda yaşanan bu olayda, Kıbrıs Barış Harekatı’na da katılan Muavenet’in kaptan köşkü ve savaş harekat merkezi isabet aldı. Gemi kumandanı Yarbay Kudret Güngör ile Teğmen Alpertunga Akan, Astsubay Serkan Aktepe, Çavuş Mustafa Kılınç ve Er Recep Akan şehit oldu.

6 farklı buyruk ve 6 başka elektronik süreç

Sözcü’den Emin Özgönül’ün haberine nazaran, Olayın gerçekleştiği saatlerin, tatbikata katılan çalışanın dinlenme ortası olması ve tatbikatta gerçek mermi kullanılmaması, yaşananları daha da karmaşık bir hale getiriyordu. Ses suratından iki misli hızı bulunan Sea Sparrow füzelerini ateşlemek için 6 başka buyruk ve 6 farklı elektronik süreç gerekiyordu. Bu durum olayın kaza olmadığını da ispatlıyordu. 350 mürettebatı ile atağa uğrayan ve ismi ‘Yardım’ manasına gelen Muavenet’te alarm verildi, çıkan yangın söndürüldü, akabinde soruşturma başlatıldı.

Türk heyeti, olayın kaza olmadığına karar verdi. ABD ise “Tedbirsizlik, dikkatsizlik” diyerek mevzuyu kapatmaya çalıştı. 20.3 milyon dolar zararın oluştuğu Muavenet hurdaya ayrıldı, 19 tonluk pervanesi hatıra olarak, Gölcük Donanma Komutanlığı bahçesine konuldu. Füzeleri ateşleyen Saratoga gemisinin 8 işçisine idari ceza verildi, gemi de müze yapıldı.

ABD olay sonrası tazminata yanaşmadı ve yalnızca 8 fırkateyni indirimli fiyattan Türkiye’ye verdi. 1942’de ABD tarafından inşa edilen ve 1972’de Türkiye’ye verilen Muavenet’in sonu acı oldu…

‘Kesinlikle bir kaza da değildir’

Emekli Oramiral Nusret Güner, “Ben o periyotta Yıldırım Fırkateyni komutanıydım ve olayda şehit olan Yarbay Kudret Güngör de iki devre altımdan arkadaşımdı. Moskova’dan Askeri Ataşelik vazifesinden dönmüştü. Bir gün evvel ziyaretime geldi, görüştük. Olayı duyduğumda çok şaşırdım. Zira bu tatbikat sanaldı ve fiili atış yapılmıyor, gerçek mermi kullanılmıyordu.

Müttefik bir ülke ABD’nin bunu taammüden yaptığını zannetmiyorum fakat muhakkak bir kaza da değildir. Sea Sparrow füzeleri hem hava hem deniz üstü amaçlara karşı kullanılır. Ateşlemek için çok sayıda emniyet düzeneğini çalıştırmak gerekir. Bu füzelerin kazayla ateşlenmesi mümkün değildir” dedi.

‘Senaryoya riayet edilmemiştir’

Olay sırasında Ulusal Savunma Bakanı olan ve geçen yıl hayatını kaybeden Nevzat Ayaz, 23 Şubat 1993 günü TBMM’de tutanaklara da geçen konuşmasında şunları söylemişti:

“Tatbikat kapsamında güdümlü mermi atış eğitimi yoktur. Senaryoya riayet edilmemiştir ve ortada tehdit oluşturabilecek bir temas da bulunmuyor. Olayın teknik bir arıza nedeniyle meydana gelmesi imkansızdır. Bir kişinin yanlış düğmeye basmasıyla bu füzeler ateşlenmez. Taban 6 kişinin müşterek çalışması ve birbirinden farklı üç yerde bulunan aygıtlar üzerindeki düğmelerin denetimi gerekir. Olayda hem Muavenet ve Kılıçalipaşa gemilerimiz hem de İspanyol Numancia gemisi gaye alınmıştır. Saratoga’dan füzeleri ateşleyenler, bu gemilerin milliyetini de bilmemektedir. Olayın taammüden yapıldığına dair rastgele bir emare olmasa da ilgililer kesinlikle cezalandırılmalıdır.”

Lanetli Gemi

ABD’nin Saratoga uçak gemisi 1956 yılında denize açıldı ve 1992’deki NATO tatbikatı sırasında Sea Sparrow füzesi ile Muavenet zırhlısını vurdu. Gemide büyük hasar oluştu. Muavenet hurdaya ayrılırken, Saratoga da evvel müze oldu, sonra sökülmesi kararlaştırıldı. Saratoga ‘’Lanetli Gemi” olarak anıldı.


Beğendin mi? Arkadaşlarınla paylaş!

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir