Türkiye’nin en kıymetli sıkıntılarından birisi göç sorunu. Uzun yıllardır tartışılan Suriyeli göçmenler sıkıntısına, şimdilerde Afgan göçmen sorunu eklendi. Lakin, göç sorununda bir öbür tartışma, göç verme konusu. Yani ülkeyi terk eden, öteki ülkelere yerleşen vatandaşlar. Aslında daha çok gençler. Yani ‘beyin göçü’. Gençler, mevcut iktidarın iktisada, bilime, akademiye ve aslında toplumsal hayatın her alanına uyguladığı baskı nedeniyle ülkeyi terk ettiklerini söylüyor. Öbür ülkelere göç eden vatandaşların sayılarının, bilhassa 2013 ve sonrası yükselişte olduğu görülüyor. TÜİK’in açıkladığı datalarla, yalnızca 2016-2019 yılları ortasındaki Türkiye’yi terk eden vatandaşların sayısını görebilsek de, sayının ‘en az 404 bin kişi’ olması, durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor.

halktv.com.tr olarak, 19 yıllık AKP iktidarı periyodunda diğer ülkelere göçerek, ülkeyi terk etmiş yurttaşları dinliyoruz. Gitme sebeplerini, oradaki yaşantılarını, kanılarını dinlediğimiz söyleşi dizimizin ikinci konuğu, 2020’de Almanya’ya üniversite okumaya giden Fazilet Yılmaz. Bakırköy Gürlek Nakipoğlu Anadolu Lisesi’nden mezun olan Fazilet, liseden mezun olduktan sonraki bütün hazırlığını Almanya’da Kimya okumaya gitmek üzerine kurgulamış bir genç. 20 yaşında İstanbulKüçükçekmeceİkitelli’den, Almanya Bochum Üniversitesine uzanan seyahatini anlatan Fazilet, bu seyahati; “benim hayalim Türkiye’de yok, ben de hayallerimin peşinden gittim” diyerek kıymetlendiriyor.

-Neden yurt dışında okumaya karar verdin? Türkiye’de neden okumadın? Genç yaşında seni doğduğun ve büyüdüğün ülkeyi bırakıp, Almanya’da üniversite okumaya götüren sebepleri anlatır mısın?

Lise bittikten sonra mevzuna kaldım. Tekrardan üniversite imtihanına hazırlanmak için dershane arıyordum. Sonra, esasen aklımda olan Almanya’da okuma fikrini gerçekleştirmeye karar verdim. Riske girip, dershane de imtihana hazırlanmak yerine, İstanbul’daki Goethe Enstitüsü’nde Almanca kursuna yazıldım.

Nitekim okumak istediğim, severek ve isteyerek okumak istediğim kısım Kimya. Türkiye’deki üniversitelerin olumlu bilimlerde, yani fizik, kimya, biyoloji üzere ana bilim kollarındaki performansları asla kâfi değil. Hiç iç açıcı da değil. Zira, Türkiye’de üretim yok. Ben bu alanda üretim yapmak istiyorum. Çalışmalara ve araştırmalara katılmak istiyorum. Bu minvalde bakınca, en mantıklı seçenek yurt dışında okumak oluyordu.

‘En düzgününü yaparsın, bizim burada verdiğimiz eğitim kimya değil’

Sonra, üniversite imtihanına girdim. İmtihan için ekstra bir gayret harcamadım. Zira, Almanya’nın prosedürüne nazaran, okumak istediğin kısmı Türkiye’de her hangi bir üniversitede okumam kafiydi. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi, Kimya kısmını tutturdum. Kayıt için gittiğimde, danışman hocama Almanya’ya gideceğimi söyleyince “en düzgününü yaparsın, bizim burada verdiğimiz eğitim kimya eğitimi falan değil” dedi. Kayıt yaptırdıktan sonra, bir şirket aracılığıyla Almanya’da ki üniversiteye başvurdum.

‘Fen-Edebiyat mezunları, boyunlarındaki fularlarıyla işsiz kalıyorlar’

Ben, Türkiye’de Kimya okuyup mezun olsaydım, yapmak istediklerimi yapamayacaktım. Zira, yapmak istediğim şeyler Türkiye’de yok. Benim, Türkiye’de kimya bitirdikten sonra çalışabileceğim alanlar; boya sanayi, kozmetik sanayi, ilaç sanayi. Bunlara baktığın vakit üretim üzere durabilir, lakin o denli değil. Türkiye, bu alanlar için ekstra bir Ar-Ge yapmıyor. Araştırma ve geliştirme yok. Benim hedefim, olabildiğince üniversitede kalmak olacak, akademide kalmak olacak. Türkiye’de, akademiye ve akademisyenlere uygulanan siyasetler ortada. Üniversitelerde uygulanan siyasetler ortada. Kimya bitirdikten sonra, bir aile geçindirecek parayı kazanmayı geçtim, iş bulamayacağım. Zira, Fen-Edebiyat fakülteleri mezunları tabiri caizse, boyunlarındaki fularlarıyla işsiz kalıyorlar genelde.”

-Neden Almanya pekala?

“Ben, Avrupa’daki üniversitelerin daha uygun olduğunu düşünüyorum. Avrupa deyince de aklıma birinci Almanya geliyor. Almanya’daki okulların çok esaslı ve kendilerine nazaran bir eğitim gelenekleri var. Okullar ortasında bir yarış yok mesela. Üniversiteler ortası bir sıralama kelam konusu değil. Hepsi nitelik olarak tıpkı. Alınan eğitim bakımından, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Kimya kısmı okuyanla, İTÜ Kimya kısmı okuyanı birebir yere koyabilir miyiz?. Hayır. Lakin burada bütün okullar, neredeyse tıpkı yerde. O yüzden, gönül rahatlığıyla her yere başvurabildim Almanya’da. Tabi kontenjan açısından, lise diplomasının değeri var burada. Benim lise diploma puanım çok güzel değildi açıkçası. O yüzden, herkesin seçtiği üniversitelere değil de, biraz daha az seçilenlere başvurdum.”

-Şartlardan, maddi durumdan, prosedürlerden bahseder misin?

“Yurtdışında okumanın, tabi ki en kıymetli sorunu maddi sorun. Zira kur farkı aldı başını gidiyor. Ben geldiğim sıralarda bu kadar yüksek değildi. Euro 5 TL falandı. Ancak yurtdışında okumak, Türkiye’de ortalama bir özel üniversite ile tıpkı maliyete geliyor açıkçası.

Açık açık söyleyeyim. Danışmanlık hizmeti 1700 TL. Öğrenci vizesi 75 Euro. Pasaport fiyatı vardı. Uçak bileti vardı. Onlar değişken zati. Buraya gelirken, 10 bin Euro yatırıp bloke ettirmek gerekiyor. Bu 10 bin Euro senin paran fakat. Aylık veriyorlar sana geri. O para da aslında buradaki bütün gereksinimlerinizi karşılıyor. Yani toplam 15 bin Euro falan giderken bir para veriyorsun. Fakat aslında 5000 Euro yani. Tabi, bu paralar 2 sene evvelki paralar. Ben bu parayı verdiğimde, Euro 5 TL civarındaydı. O vakit Türk parasıyla 75 bin TL civarında bir paraydı bu para, şu an 150 bin TL ediyor. Emin olmamak ile birlikte bu para Türkiye’de ortalama bir özel üniversite için verilen bir para”

-Almanya’ya gittiğinde, birinci nerede kaldın? Aylık masrafların ne oldu? Nasıl geçindin?

“İlk geldiğimde yurtta kaldım. 6 aylık bir kontrat imzaladım. Aylık 290 Euro’ydu yurt. Tek kişilik oda. Yani, 6 aylık toplam 1800 Euro. O para, burada 1 aylık minimum fiyat. Bence çok uygun. 290 ünite olarak bakarsan, Türkiye’de 290 üniteye yurt asla bulamazsın. En az, kalınabilir bir yurt odası 800-900. O da tabi yer bulursan. Türkiye’de hangi yurdun 6 aylık ödemesi, 1 taban fiyat ediyor? 6 ay sonra yurt mutabakatım bitince, burada bir arkadaşla meskene çıktık. 2 kişi kalıyoruz konutta. Mesken yurttan daha ucuz. Elektrik, su, doğalgaz içinde toplam 530 Euro veriyoruz mesken kirası olarak. Yani, kişi başı 265 Euro veriyoruz.

Birinci giderken yatırdığın 10 bin Euro’yu, Almanya sana her ay 853 Euro olarak geri veriyor. Bu para, Almanya’da bir öğrencinin azamî harcayabileceği para zati. Bu parada kira da var, sigorta da var, vergiler de var. Yol, yemek aklına ne geliyorsa var. Bu para net bir biçimde yetiyor. Ben nitekim 853 Euro harcamıyorum. Konut kirası veriyorum, fatura veriyorum, yol veriyorum, yemeğe veriyorum, alış verişe veriyorum, toplumsal harcamalar yapıyorum hepsine yetiyor. Birden fazla ay 600 harcıyorum, 200 arttırıyorum. Hatta bazen, 500 harcadığım da oluyor. Berlin de yaşayan birine tahminen yetmeyebilir, fakat benim yaşadığım Bochum’da yetiyor. Sahiden kendimi asla kısmıyorum. Daima çıkıyorum, takılıyorum, geziyorum. Dışarıda; alkolümü içiyorum, yemeğimi yiyorum, konserime gidiyorum, tiyatroma gidiyorum. Her türlü yetiyor.

‘Aylık market alışverişim 150’

Her gün et ve meyve yediğimi düşünerek, aylık market alışverişi hesaplasak en fazla 250 Euro meblağ. Ancak tabi bu abartılı bir şey. Her gün et yemiyorum yani. Ben aylık 150 Euro harcıyorum market alışverişine. Ayda 15 gün et yiyorumdur. Etin kilosu aslında 3-5 Euro falan. Tabi çeşidine nazaran değişir. En değerlisi da 10-15 Euro. Ülkeler ortası kıyaslama yaparken ünite fiyat olarak kıyaslanır. Yani Türkiye’de 40, Almanya’da 3 üzere bakılır.”

-Eğitim olarak ne durumdasın artık orada? Neler yapıyorsun?

“Şu an kent değiştiriyorum, hatta eyalet değiştiriyorum. Batı Almanya’dan, Doğu Almanya’ya gidiyorum. Şu an Bochum dayım, hazırlığı bitirdim ve Rostock’da bir okuldan kabul aldım. Oraya taşınacağım. Burada Türkiye’den farklı formda hazırlık üniversiteleri var. Aslında üniversite de demiyorlar, kurs diyorlar. Üniversiteye hazırlık kursu üzere. Bu türlü bir kavram var yani. Artık hazırlık bittiği için, çalışma iznimde olacak. Minimum fiyat olarak hesaplarsak, 1000 Euro kazanacağım çalışarak. Tabi bunun fazlası da kazanılıyor, azıda. Büsbütün ne yapmak istediğine, ne iş yaptığına nazaran değişir bu para. Almanya’da öğrencilerin çalıştığı favori iş, Amazon’un deposu. Koli paketleme falan. Saati 12 Euro. Ayrıyeten, burada küçük işler diye bir kavram var. Bunları devlete bildirmene gerek yok. Bildirilmemesi de yasa dışı değil. İşte gazete dağıtımı, paklık falan. Bu işlerde, emek-zaman olarak hesaplarsan baya para kazanıyorsun aslında. Onlarla birlikte önemli paralar kazanılıyor yani. Burada işsiz kalma diye bir durum yok. İş var. Çalıştığı sürece, öğrenciler çok rahat geçinir.”

-Almanya’da ki eğitim sistemini anlatır mısın? Orayı farklı kılan ne? Türkiye’den farkı ne?

“Almanya’da yüksek lisansını yaptıktan sonra, artık araştırma vazifelisi olarak çalışmaya devam edebiliyorsun. Takım kaygının yok. Zira daima takımlar yenileniyor. Doktora yaptıktan sonra 4 senen var. 4 sene sonra doçent olman lazım. Olamazsan atılıyorsun. Git nerede çalışırsan çalış diyorlar. Yani daima nitelikli tutuyorlar akademiyi. Bu birebir vakitte, kadroyu daima açık tutuyor. Türkiye’de ki üzere, yıllarca tıpkı unvanla kalmana müsaade vermiyorlar yani. Onu daima geliştirmesi isteniyor. Ya kendini devam ettirmen lazım, ya da artık özel dala geçmen lazım. Almanya’nın genel olarak, 2. Dünya Savaşı’ndan beri, araştırma ve geliştirmeye özel kıymet verme durumu kelam konusu. Öğrencilik olarak da benim birinci fark ettiğim, okulda geçirdiğim müddet Türkiye’ye nazaran bakınca çok daha az. Türkiye’de bir üniversite öğrencisi, 8 saat okulda kalıyorsa, Almanya’da bu üç en fazla dört saat. Yarı yarıya neredeyse. Türkiye’de ki üzere bir yerleşke hayatı yok. ODTÜ, İTÜ, YTÜ, İstanbul Üniversitesi üzere bir yerleşke hayatları ve kültürleri yok.”

-Almancan ne durumda? Öğrenebildin mi? Günlük hayatta Almanca ile ilgili bir sorun yaşıyor musun?

“Almancam bence düzgün durumda. Lakin, büsbütün çözdüm diyebilmek için erken açıkçası. Pandemiden ötürü, Almanlarla pek kaynaşamadım açıkçası. Onunda tesiri çok fazla oldu. Türk olarak, Almanya’da illa Almanca bilmeye gerek yok zati. Türkçe ile anlaşabiliyorsun. Bunu abartmak için söylemiyorum, sahiden Türkçe yetiyor. Bankaya gidiyorsun, bankanın müdürü Türk. Belediyeye gidiyorsun, kesinlikle belediyede çalışan bir Türk var. Polise gidiyorsun, kesin bir Türk çalışan oluyor. Her yerde Türk restoranları var. Türk marketi var. Türkiye’de bulacağım her şey burada var. Olağan markette de zati kesin Türk çalışan oluyor. Buraya 20 sene evvel gelmiş ve Almancası benden makus olan beşerler gördüm ne yazık ki. Orası da farklı husus tabi.”

-Peki, Almanya’ya gitmenin mevcut iktidar siyasetleriyle bir ilgisi ve teması var mı?

(Gülüyor) “Tabi ki var. Allah aşkına olmaz mı? Ben yoksa ülkemden, memleketimden neden gideyim? Üniversitelerin içerisi boşaltıldı. Üniversiteler bu durumda olmasa, İTÜ ya da YTÜ istiyordum ben esasen. Ancak, hem rektör keyfe nazaran atansın, hem akademisyen keyfe ıstırap alınsın ya da atansın, öğrencilerine baskı uygulansın. Bu türlü üniversite mi olur. Üniversite bitince iş imkanı verme. Benim yapacağım işi, git yurt dışından birine yaptır. Ben, niçin üniversite okuyorum ki o vakit. Türkiye’de, mühendis olup müteahitlerin kapısına yatmak istemediğim için Almanya’ya geldim. Bu iktidar, bize bunu mecbur kılıyor. Ekonomik dert da gitme nedenlerinden biri tabi. Bunu kimse inkar edemez. Ancak mesela, ben Türkiye’ de Almanca kursuna giderken, sınıftaki en küçük bendim. Sınıfta, 50 yaşında aylık 20 bin TL kazanan tabipte vardı ve adam Almanya’ya gitmek istiyordu. Yani, insanların tek telaşları ekonomik korkular değil. Benimde tek telaşım, ekonomik dert değil. Türkiye’den gidenlerin tek telaşı, ekonomik dert değil. Zira, ekonomik tasayı cebimdeki telefonla ölçmüyorum. Zira, bıktım artık daima aşağılanmaktan ve değersizleşmekten. Zira artık Türkiye’de, ya iktidarı savunacaksın, ya da teröristsin. Ben daha 22 yaşındayım, akademisyen olmak isterken neden bu türlü bir saçmalığın içerisinde savrulup geleceğimi karartayım ki?

-Okul bitince kalacak mısın? Yoksa, gelecek misin?

Ben üniversitede, yani akademide kalacağım her şeyden evvel. Şu an okulum Almanya’da ve olursa Almanya’da bir üniversitede kalmak istiyorum. Yani, Almanya’da akademisyen olmak istiyorum. Çok ileride, Türkiye’ye tekrardan geri dönerim açıkçası. Yani hayallerimi gerçekleştirdikten sonra. Zira, hayallerimi Türkiye bu durumdayken gerçekleştiremem. Profesör olunca gelirim diyorum açıkçası o yüzden. Şu an 22 yaşındayım, en az 45 yaşında yani…

Artık gurbetçi klişesi yapmak istemiyorum aslında. Lakin iktidar değişir ve akademide nitelikli hale gelirse geri gelirim. Lakin bu, iktidar değişti, haydi geleyim manasına gelmiyor. Zira ben 20 sene yaşadığım, doğduğum ve büyüdüğüm memleketimi, ailemi, arkadaşlarımı esasen mevcut sıkıntılardan ötürü bırakıp Almanya’ya geldim. Burada yeni bir hayata başladım. Bir emek veriyorum burada. O emeğe karşı da bir sorumluluğum var benim. İktidar değişse de, akademinin ve memleketin dönüşmesi çok uzun vakit alacak. Lakin dediğim üzere, dönerim. Zira benim bir konutum ve yurdum var, orası da Türkiye. Benim Türkiye’ye bir aidiyetim var sonuç olarak. Türkiye benim memleketim…


Beğendin mi? Arkadaşlarınla paylaş!

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir