Kuzey Amerika’da keşfedilen Viking izleri, Kristof Kolomb‘un denize açılmasından yüzyıllar evvel gerçekleşmiş üzere görünüyor. Diğer bir deyişle Vikinglerin, Kolomb’un Amerika’yı keşfettiği tarihten çok daha evvel yeni dünyaya ulaştığı ortaya çıkmış durumda. 14. yüzyıl tarihli bir metnin çevirisine dayanan bu sonuç, Vinland’daki Viking yerleşimlerinin sonraki olaylar üzerinde daha evvel tanınmayan bir tesire sahip olma mümkünlüğünü artırıyor.

1345 yılı civarında, Milanlı bir rahip olan Galvaneus Flamma, Cronica universalis isimli bir doküman yazdı. Bu evrakın özgünü kaybolmuş olsa da 50 yıl sonra hazırlanan bir kopya, 2013’te keşfedildi. Milano Üniversitesi’nde Orta Çağ Latincesi uzmanı olan Profesör Paolo Chiesa metnin bir çevirisini yaptı. Terrae Incognitae mecmuasında Chiesa, metnin bir kısmının Grönland’ın batısındaki Markalada’ya atıfta bulunduğunu bildiriyor.

Evraktaki dört İzlanda destanı, çağdaş Newfoundland yahut Labrador olduğu düşünülen Markland’a ilişkin anlatılar içeriyor. Flamma bu bilgiyi Cenevizli denizcilere atfediyor ve Chiesa bunu Viking seyahatlerinin bilgisinin Kolomb Amerika’ya varmadan 150 yıl evvel İtalya’ya ulaştığının ispatı olarak görüyor.

Chiesa, “Cenova ve Katalonya’da çizilen 14. yüzyıldan kalma portolan (denizcilik) haritalarının kuzeyin daha gelişmiş bir coğrafik temsilini sunduğu uzun vakittir fark ediliyordu, bu da bu bölgelerle direkt temas yoluyla elde edilebilir” diyor ve ekliyor: “Akdeniz bölgesinde embriyonik bir formda da olsa Amerika kıtasına birinci referansın huzurundayız.

Flamma bir tarihçiydi ve Cronica universalis’te tüm dünyanın (“tüm yaratılışın”) tarihini yazmak üzere hırslı bir gayeye sahipti. Şaşırtan olmayan bir halde, bu çalışmasını asla bitiremedi. Lakin Flamma, Vikinglerin edindiği bilgilere etkileyici bir aşinalık gösteriyor. Grönland’ı çorak ve beyaz ayıların yaşadığı bir yer olarak belirterek Erik the Red‘in isminin ötesini gördüğünü söz ediyor. Flamma, Markalada’da devlerin yaşadığını sav etmesine karşın, bu bölgeyi “ağaçlar açısından zengin” olarak nitelendiriyor ve Chiesa bunun, “Grœnlendinga Destanının ormanlık Markland’ından farklı olmadığını” belirtiyor.

Chiesa, sıklıkla kelamlı anlatımlara güvendiğini, fakat elinden geldiğince yazılı doğrulamayı kullandığını kabul ederken yazılı kaynaklarından alıntı yapması nedeniyle Flamma’yı sağlam bir muharrir olarak görüyor. Flamma, Markland ve öbür kuzey bölgeleriyle ilgili kıssaları, spesifik olmaksızın denizcilere atfediyordu, fakat en yakınında bulunan liman Cenova’ydı.

Bask balıkçılarının yahut Malili denizcilerin Amerika’ya Kolomb’dan evvel ulaştıklarına dair savlar daha evvel de ileri sürülmüştü lakin bunlar çoklukla çürütüldü. Flamma’nın çalışmasında görülen bilgilerin Cenova yahut başka İtalyan kentlerine denizciler tarafından taşındığı düşünülüyor. Chiesa bu bahiste “Cenovalılar, kuzey limanlarında duydukları, kimileri gerçek, kimileri hayali olan bu topraklar hakkında kentlerine dağınık haberler getirmiş olabilirler” diyor. Yani Vikinglerin Amerika’ya ulaştığının haberlerinin Cenova’dan yayıldığını düşünüyor.

Chiesa, Kolomb’un Flamma ile birebir öyküleri duyup duymadığı konusunda kestirimde bulunmuyor. Lakin bu öyküleri duymuş olması, küçük gemilerinin karaya ulaşabileceğine olan fevkalâde itimadını ve Dünya’nın büyüklüğünü ve Asya’nın doğuya uzanan uzunluğunu büyük ölçüde küçümsemesine karşın İspanyol sarayını da ikna etmesini açıklayabilir.

Genel olarak, en azından 21.000 yıldır orada bulunan insanların varlığı nedeniyle Kolumb’un Amerika’yı “keşfetmediği” kabul edilir. Bununla birlikte, Chiesa haklıysa, Kolumb’un geri getirdiği haberler Güney Avrupa için büsbütün yeni bile olmayabilir.


Beğendin mi? Arkadaşlarınla paylaş!

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir